KASBOEK IX uti possidetis

Een fontein waar vanuit een gedicht ontsproot, geplaatst in de rivier die de grens aangeeft tussen twee provincies Drenthe en Overijssel. KASBOEK IX Uti possidetis, is volledig geïnspireerd op de plek waar het plaatsvond. Een natuurgebied veranderde door een kunstingreep in een park/verblijfplaats waar je gaat flaneren. Dit werk laat de passant stil staan en het vertrouwde anders bekijken. Kunst functioneert pas ten volle wanneer energie uit de plek zelf opborrelt.

The work of art is not put in a place, it is that place.

Michael Heizer

De locatie waar een werk tentoongesteld wordt, ondervraagt steeds hoe kunstenaars zich verhouden tot hun werkomgeving. Het letterlijk werken op een grens is een uitgelezen kans om de grens op te zoeken, te ervaren en ter discussie te stellen. Geologisch en politiek-ideologisch worden grenzen verwoest, verlegd, bewaakt en bevochten. Met dit werk benadrukken we hoe weerlegbaar en verbindend grenzen zijn.

GEDICHT uti possidetis

Vanuit de fontein meandert cognitieve dissonantie en geluk. Met kracht balancerend op de rand van stilstaan, stromen woorden over land. Dynamiek vermengd met gecontroleerde toeval incasseert grenzeloos het alledaagse ritme. Weerlegbare grenzen uitdelen, ontvangen en ervaren. KASBOEK IX, Uti possidetis in concentrische cirkels.

 

KASBOEK IX, Uti possidetis, De Wijk / IJhorst

Met de drie dames van het Kasboekcollectief maakte ik voor het eerst kennis in 2010, bij de feestelijke afsluiting van hun project-op-locatie in de boerderij van de familie Sanders in Dalen. Daar was hun individuele inbreng van tekeningen, schilderijen en sieraden nog goed herkenbaar, naast de gezamenlijkheid van muurvast gelijmde kop-en-schotels en de sfeervolle aankleding van een afsluitingsborrel. Mijn vrouw en ik kochten toen een stapeling van schalen die, gevuld met nootjes, bij een borrel niet alleen een goede ‘centerpiece’ is maar nog veel meer een ‘conversation piece’: ‘Hoe blijft dat aan elkaar zitten?’ en ‘Hebben jullie dat zelf gedaan?’

Bij mij waren ze daarmee meteen in beeld voor de volgende editie van onze kunstroute ‘Grensloos Kunst Verkennen’ in het Reestdal, waarin elk jaar een paar betaalde opdrachten worden gegeven aan jonge kunstenaars. Ik leidde ze rond langs een paar van de schilderachtige locaties waarmee wij ons een ‘Nederlands Watou’ achten. Bij het bruggetje over de Reest – het grensriviertje Drenthe/Overijssel – merkte ik achteloos op dat hier het jaar daarvoor ook een kunstwerk stond. ‘Stoppen!’ Ze stapten uit en fotografeerden ook die locatie.Toch was ik verbaasd toen hun keus op deze plek viel. Bij hun eerste schets dacht ik: wel leuk maar ik moet toch eerst de uitwerking zien. De combinatie van fontein en tekst maakte het ontwerp wel meteen geschikt om als boegbeeld van de route en omslagillustratie van het routeboekje te gebruiken.

De opbouw van de installatie was een verhaal apart: zwoegen in het zompige Reestdal, in stromende regen en onderbroken door kortsluiting in de kabel van de fontein. Maar het resultaat was verpletterend. Voor iedere passant – kunstliefhebber of leek, dorpsbewoner of kunstroutebezoeker – stond hier een uitroepteken dat je niet kon missen. Een prachtig uithangbord voor de route, dat ook in de pers lovend besproken werd.

Driemaal een is drie. Maar in de kunst kan soms de logica op zijn kop worden gezet; dan ontstaat plotseling iets dat je verbaast, ontroert en op een andere manier naar de werkelijkheid laat kijken. Bij Debbie, Jojanneke en Cathalijne kan driemaal een ook ineens vier zijn.

Evert Schoorl