GEDICHT } 

Uti possidetis

Vanuit de fontein meandert cognitieve dissonantie en geluk. Met kracht balancerend op de rand van stilstaan, stromen woorden over land. Dynamiek vermengd met gecontroleerde toeval incasseert grenzeloos het alledaagse ritme. Weerlegbare grenzen uitdelen, ontvangen en ervaren. KASBOEK IX, Uti possidetis in concentrische cirkels.

CITAAT } 

Michael Heizer

"The work of art is not put in a place, it is that place."

— Michael Heizer



KASBOEK IX overzicht KASBOEK IX overzicht

Expositie } 

KASBOEK IX, Uti possidetis, september 2011

KASBOEK IX bevindt zich op de grens, de grens van Drenthe en Overijssel. Aan weerszijde van het grensriviertje de Reest vindt de kunstroute “Grensloos Kunst Verkennen1”, in september van dit jaar plaats. De organisatie heeft ons ge-vraagd in het kader van ‘jong en veelbelovend talent’ een project speciaal voor deze route te ontwikkelen.

Precies op dit grensriviertje realiseren wij ons negende project Uti possidetis. De titel verwijst naar een Romeins rechtsbeginsel, dat inhoudt dat een nieuwe staat wordt afgebakend door de reeds bestaande grenzen. De Reest vormt voor een belangrijk deel de grens tussen de provincies Overijssel en Drenthe en dit is in de Uti possidetis vastgelegd.

Voor het KASBOEKcollectief is dit een uitgelezen kans om de grens juist op te zoeken, te ervaren en ter discussie te stellen. Omdat het gaat om een ongerept stukje natuur heeft elke ingreep in dit specifieke landschap een groots effect. In dit project bieden wij een nieuwe beleving van de vanzelfsprekende omgeving. Wij hebben gekozen voor een prominente plaats daar waar Overijssel begint en Drenthe eindigt en vice versa. Dat is de verbinding tussen twee gebieden. Het is daar waar je de brug over gaat naar de andere provincie en de andere gemeente.

Meer }

Aardbevingen, vulkanen en tsunami’s verlegden grenzen van het grondgebied en van het voorstelbare in IJsland en Japan, politieke grenzen leveren onvrede op in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Toch kunnen grenzen ook geluk brengen, mogelijkheden scheppen en ruimte creëren. Het doel van het project is om te benadrukken hoe weerlegbaar grenzen zijn en zeker ook kunnen verbinden. We treden buiten de oevers:

Er ontspringt een fontein. Met kracht spuit deze fontein ongeveer acht meter water omhoog. De waterrimpelingen zetten zich in een woordenstroom voort in het landschap. Vanuit de fontein worden watercirkels tot cirkels van woorden in het landschap. De woorden gaan in concentrische cirkels de landgrens over. Een nieuwe ruimte wordt gemarkeerd met woorden. Deze woordenstroom wordt tijdens het proces gevormd en door ervaringen ter plaatsen ontwikkeld. KASBOEK IX is daarmee een verbeelding van de dialoog tussen locatie, actualiteit en KASBOEK.

De fontein bevindt zich langs een drukke doorgangsroute, een zeer toegankelijke locatie voor zowel de dagelijkse passant als degenen die de route verkennen. De bewustwording van deze natuurlijke grens en het overschrijden hiervan zal hen zeker niet ontgaan. Met een gevoel van vervreemding, verwondering of verbazing is deze bezoeker een nieuwe ervaring rijker. In ons werk zoeken wij de verschillen en de overeenkomsten. Het balanceren op de grens wordt in ons interdisciplinair werk benadrukt door visueel de fontein over te laten gaan in poëzie. Het harde watergekletter wordt vervormd tot letters die samen de landsgrens als waterrimpelingen over gaan. Het is beweging en verbinding tegelijkertijd. Ook delen we geluk uit in de vorm van munten. Deze zullen in de catalogus van Grensloos Kunst Verkennen in een Limited Edition verschijnen. Hiermee deelt de fontein zijn geluk uit. De wisselkoers van de munten (de waarde van een eenheid geluk) kan tijdens het project aan schommelingen onderhevig zijn. Het is deelnemen, uitdelen, ontvangen en ervaren.

Referentie } 

Evert Schoorl

KASBOEK IX, Uti possidetis, De Wijk / IJhorst


"Met de drie dames van het Kasboekcollectief maakte ik voor het eerst kennis in 2010, bij de feestelijke afsluiting van hun project-op-locatie in de boerderij van de familie Sanders in Dalen. Daar was hun individuele inbreng van tekeningen, schilderijen en sieraden nog goed herkenbaar, naast de gezamenlijkheid van muurvast gelijmde kop-en-schotels en de sfeervolle aankleding van een afsluitingsborrel. Mijn vrouw en ik kochten toen een stapeling van schalen die, gevuld met nootjes, bij een borrel niet alleen een goede 'centerpiece' is maar nog veel meer een 'conversation piece': 'Hoe blijft dat aan elkaar zitten?' en 'Hebben jullie dat zelf gedaan?'

Bij mij waren ze daarmee meteen in beeld voor de volgende editie van onze kunstroute 'Grensloos Kunst Verkennen' in het Reestdal, waarin elk jaar een paar betaalde opdrachten worden gegeven aan jonge kunstenaars. Ik leidde ze rond langs een paar van de schilderachtige locaties waarmee wij ons een 'Nederlands Watou' achten. Bij het bruggetje over de Reest - het grensriviertje Drenthe/Overijssel - merkte ik achteloos op dat hier het jaar daarvoor ook een kunstwerk stond. 'Stoppen!' Ze stapten uit en fotografeerden ook die locatie.

Toch was ik verbaasd toen hun keus op deze plek viel. Bij hun eerste schets dacht ik: wel leuk maar ik moet toch eerst de uitwerking zien. De combinatie van fontein en tekst maakte het ontwerp wel meteen geschikt om als boegbeeld van de route en omslagillustratie van het routeboekje te gebruiken.

De opbouw van de installatie was een verhaal apart: zwoegen in het zompige Reestdal, in stromende regen en onderbroken door kortsluiting in de kabel van de fontein. Maar het resultaat was verpletterend. Voor iedere passant - kunstliefhebber of leek, dorpsbewoner of kunstroutebezoeker - stond hier een uitroepteken dat je niet kon missen. Een prachtig uithangbord voor de route, dat ook in de pers lovend besproken werd.

Driemaal een is drie. Maar in de kunst kan soms de logica op zijn kop worden gezet; dan ontstaat plotseling iets dat je verbaast, ontroert en op een andere manier naar de werkelijkheid laat kijken. Bij Debbie, Jojanneke en Cathalijne kan driemaal een ook ineens vier zijn."

— Evert Schoorl